جنگ – ویکی فقه

همانگونه که باید براى انقلاب اسلامى و نظام جمهورى اسلامى ایران تعریف و جایگاه ویژه در نظر گرفت، باید جنگ تحمیلى را هم در یک طبقهبندى جدید و غیر آنچه که معمول است. از نظر اسلام جنگ در جهت امورى که مورد رضاى خداوند است، صورت مىگیرد و به همین دلیل جنگى از نظر اسلام مشروع است که در راه خدا انجام شود. در این رابطه، امام خمینى رحمهالله با تأکید بر ضرورت مقابله با فتنه انگیزى تجاوزگران و پیمان شکنان، بر دفاع از کیان مملکت اسلامى و لزوم دفاع از حیثیت مسلمانان از طریق خنثى سازى توطئههاى فرسایشى، اصرار مىورزید و شهادتطلبى جوانان ایران اسلامى را دلیل حقانیت دفاع مقدس مىدانستند.

این جنگ نیز قدمت زیادى دارد؛ زیرا تاتارها، در سال 726ش. (1347 م) براى اولین بار از میکروب طاعون و وبا، علیه دشمنان خود استفاده کردند.(35) به نظر مىرسد، با توجه به اثرات وحشتناک به کارگیرى عوامل شیمیایى و میکروبى، تولید و به کارگیرى آنها کاهش یافته باشد؛ امّا به دو دلیل توجه به سلاحهاى شیمیایى و میکروبى در حال افزایش است. به بیان دیگر، تصور این که پس از شکست سیاست، جنگ صورت مىگیرد اشتباه است؛ زیرا پس از شکست سیاست، ممکن است جنگ صورت گیرد؛ امّا وقوع آن حتمى نیست؛ زیرا به عنوان مثال، توسل به راههاى اقتصادى مىتواند راه حل مناسبى براى حل اختلافات دو طرف جنگ در این شرایط باشد.

چنین جنگى یک جنگ تهاجمى و تعرضى نیست؛ بلکه در واقع به منظور دفاع از انسانیت، عدالت و مانند آن صورت مىگیرد. این نظر هگل درست نیست؛ زیرا آنچه سرنوشت عالم را تعیین مىکند، جنگ نیست، بلکه قدرت است و جنگ یکى از ابزارهاى آن به حساب مىآید. به نظر می رسد استفاده از قدرت آتش وسیع بهمراه ارتش مکانیزه و هواپیماهای بمب افکن قول پیکر , دیگر مربوط به گذشته باشد . نفت سبک ایران از نظر ساختاری شباهت بسیار زیادی با نفت اورال روسیه دارد که این مسئله موجب شده تا برخی از مشتریان نفت روسیه دوباره دنبال خرید نفت از ایران باشند.

اوّل این که، هزینه ساخت و انبارسازى آن در مقایسه با سایر سلاحهاى جنگى بسیار کمتر است. اوّل این که جمعیت جهانى در مقایسه با منابع غذایى، از رشد بیشترى برخوردار است. از این مواد به صورت گسترده و وسیع، در جنگ جهانى اول استفاده گردید. بعدها عایشه هرگاه روز جمل را به یاد میآورد، آرزو میکرد که ای کاش قبل از آن مرده بود و در آن حادثه حضور نمییافت. طلحه و زبیر و عایشه نیز از فُرضه (بندر) به راه افتادند.

آنگاه زبیر به عایشه گفت که میخواهد جنگ را ترک کند، اما عبدالله بن زبیر به پدر گفت، که این دو لشکر را باهم روبهرو کردهای و حال که به روی یکدیگر شمشیر کشیدهاند، میخواهی آنان را رها کنی؟ سپس دو طرف توافق کردند که دارالاماره، بیتالمال و مسجد بصره، تا ورود امام علی(ع)، در اختیار عثمان بن حنیف باشد و طلحه و زبیر و یاران آن دو آزاد باشند. از زبیر نیز چنین نقل شده است: «خونخواهی عثمان را رها نخواهم کرد.

امیرالمؤمنین(ع) در خطبه ۱۷۱ نهج البلاغه به این نکته اینگونه اشاره کرده است: «به سوی جنگ بیرون شدند در حالی که حرم رسول خدا صلّی الله علیه و آله را همچون کنیزی که برای فروش میبرند به دنبال خود کشاندند». بهره گیری از روش های مبتکرانه , تضعیف اراده ی دشمن برتر , تاکید بر تایید نامتناسب را می توان اشاره نمود . در این دوران، کاربرد روش های جاهلی در مورد استخدام افراد در جنگ و احیای سنّت جاهلی جنگ به سبک «غارات» و سوء استفاده از مفهوم جهاد در راه خدا، آموزه های اصیل اسلامی را تحت الشعاع قرار داد.

آنچه، به دلالت وحی، برای آن حضرت اهمیت داشت، تحول در نظام اخلاقی و اعتقادی مردم بود و همیشه نگران بود که آنان به خلق و خوی جاهلی بازگردند. و به بهانه اصلاح بین مردم و خونخواهی عثمان، لشکرکشی کرده و خود را گرفتار گناهی بزرگ ساخته است. طلحه و زبیر، برای پیشبرد مقاصد خود، از عایشه، که پیش از قتل عثمان برای عمره به مکه رفته بود، درخواست کردند که به خونخواهی عثمان و انتقام از کشندگان وی، که اکنون از یاران نزدیک علی و سرداران او شدهاند، با آنان همراه شود.

و فرمود: این خونخواهی برای آن است که کسی علیه خود آنان ادعایی نکند. با توجه به کاربرد آمونیاک به عنوان ماده اولیه برای تولید کودهای کشاورزی بخصوص اوره، کاهش آمونیاک ناشی از توقف تولید در روسیه به طور بالقوه میتواند باعث افزایش قیمت کودهای مذکور و در نهایت افزایش قیمت و کمبود مواد غذایی شود. 1ـ در سطح داخلى، سرمایه داران براى دستیابى به سود بیشتر، به غارت و چپاول خشونتآمیز دستمزدها و دست رنجها مىپردازند.

براى دستیابى به این هدف، در ابتدا اطلاعات لازم و دقیق جمع آورى مىشود؛ سپس این اطلاعات به وسیله ابزاهاى جنگ روانى به کار گرفته مىشود و در نهایت، میزان تأثیر جنگ روانى بر دشمن به منظور تقویت نقاط قوت و کاهش نقایص، مورد ارزیابى قرار مىگیرد.(31) براى تحقق جنگ روانى، ابزارهاى مختلفى از جمله «شایعه سازى» به کار مىرود که با رعایت اختصار به شرح کوتاهى از آن مىپردازیم. به بیان دیگر، جنگ از درون انسان سرچشمه مىگیرد، به گونهاى که هرگاه یکى از دو بُعد انسان، بر بُعد دیگر وى غلبه پیدا کند، آن بُعد غالب، علتِ واقعى جنگ را مىسازد.(37) با وجود این که علت اصلى جنگ را یکى از دو بُعد مادى و روانى انسان تشکیل مىدهد؛ ولى به وسیله ابزارها و اهدافى چون سیاست، اقتصاد، تکنولوژى، ایدئولوژى و مانند آن خود را نشان مىدهد.

۱۰۳. ↑ شارل لوئی دو سکوندا مونتسکیو، روح القوانین، ج۱، ص۶۷۱، ترجمه و نگارش علی اکبر مهتدی، تهران ۱۳۶۲ ش. ۵۱. ↑ محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۱۱۱ـ ۲۳۸، تهران ۱۳۷۳ ش. ۴۹. ↑ محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۹۵ـ ۱۰۳، تهران ۱۳۷۳ ش. ۳۸. ↑ محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۸ـ۱۳، تهران ۱۳۷۳ ش. ۵۶. ↑ محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۲۵۹ـ۲۶۳، تهران ۱۳۷۳ ش. ۳۷. ↑ محمود مسائلی و عالیه ارفعی، جنگ و صلح از دیدگاه حقوق و روابط بین الملل، ج۱، ص۲۵ـ ۲۸، تهران ۱۳۷۳ ش.

دیدگاه کانت در روابط بین الملل، همسو با رویکرداروپای قرن هجدهم و این عقیده کهن بود که زندگی انسان تناوبِ بی پایانِ جنگ و صلح است. به عقیده او، جنگ سرنوشت جهان را مشخص مىکند. 34ـ على نورى، جنگ شیمیایى و پیشگیرى و درمان آسیبهاى ناشى از آن، جهان دانش، تهران، 1363، ص14. چنان که تعداد کمى از کشورهاى جهان مانند آلمان نازى، اسرائیل غاصب، نژادپرستان سابق آفریقاى جنوبى به چنین اصلى اعتقاد دارند. آنچه موجب شده است، علل زیر جزء علل مادى جنگ محسوب شود آن است که هرگاه جنگ، فقط با انگیزهها و هدفهاى اقتصادى، سیاسى، اجتماعى و مانند آن همراه باشد، در آن صورت علل مادى جنگ را تشکیل خواهند داد.

مانند جنگ اردوگاهها، جنگ نفتکشها، جنگ شهرها، جنگ الکترونیکى، جنگهایى که نام امکنه دارند و نظایر آن. پس از آنکه سپاه عایشه و طلحه و زبیر وارد بصره شدند، در مکانی به نام مربد توقف کردند. 20ـ جنگ چریکى (Guerrilla War Fare) به نام جنگ پارتیزانى و جنگ آزادىبخش نیز به کار مىرود. از آنجا که سران سپاه جمل با امام علی بهعنوان خلیفه، بیعت کرده و سپس بیعت خود را شکسته و وارد جنگ شده بودند، به ناکثین (بیعتشکنان) معروف شدند و این جنگ نیز جنگ با ناکثین نامیده شد.

طلحه و زبیر که نخست چشم به خلافت دوخته بودند، وقتی موفق نشدند و خلافت به امام علی(ع) رسید، انتظار داشتند به فرمانروایی ولایات برسند. مردم عرب در دوران جاهلیت به اقتضای زندگی قبیله ای و شرایط جغرافیایی محیط زیستشان، گونه ای عصیان گری داشتند و همواره از اطاعت از حکومت یا سیاستی خاص سر باز میزدند. امام علی (ع) تمایلی به جنگ نداشت و تا سه روز پس از ورود به بصره، با ارسال پیغامهایی، میکوشید تا شورشیان را باز دارد و آنان را به همراهی با خویش بخواند.

پس از طلحه و زبیر، عایشه در حالی که درون کجاوه، بر شتر خود سوار بود و با صدایی بلند سخن میگفت، عثمان را خلیفه مظلومی خواند که پس از آنکه از گناهانش توبه کرده، به ظلم کشته شده است. زبیر پسر عمه پیامبر(ص) و امام علی (ع) و شوهر خواهر عایشه بود. 2. چون پیامبر(ص) مرا برای اخوت با خویش اختصاص داد. از جمله توافقات این اجلاس ها، تأسیس دیوان دائمی داوری، با هدف پیشگیری از جنگ با اقدامات میانجی گرانه، در ۱۸۹۹/ ۱۳۱۷، محدود شدن توسل به زور برای دستیابی به مطالبات، و انعقاد قراردادی در ۱۹۰۷/ ۱۳۲۵ بود.

دیدگاهتان را بنویسید