آبرفته به رودخانه برمیگردد؟

تنوع جانوری بسيارزياداست .بيشترحيوانات ،مانندميمونها،مورچه خواران درروی درختان زندگی می کنند.بعضی ازجانوران ماننددوزيستان ،خزندگان ومارهادرسطح خاک زندگی می کنند. تنوع فصلی زیاد مشخصه رودخانههای ایران است. آب از ارتفاع زیاد به سنگها میخورد و با این برخورد، حبابهای سفیدی در هوا پخش میشود. در کوهپایههای البرز استان مازندران، در شهرستان کوچک چمستان یک روستای زیبا وجود دارد که شهرت بیشتری نسبت به سایر شهرهای منطقه دارد. رودخانه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری هم پلهای زیادی را از آن خود ساخته است که پل زمانخان یا پل سامان از معروفترین آنها است. لیقوانیها، مردمانی دامدار و کشاورز هستند که به گشت محصولاتی چون سیب گردو، سیب، گلابی، سیب زمینی، نخود، جو، گندم میپردازند و مهمترین و معروفترین تولید آنها پنیر خوشمزهی لیقوان است.

ویژگی مهم پنیر لیقوان و دیگر پنیرهای تولیدی در نقاط مختلف کشور به سبک پنیر لیقوان، عدم جوشاندن شیر است، بهعبارتی شیر بلافاصله بعد از مرحله صافی به مرحله مایه زنی فرستاده شده و باکتریهای موجود در شیر که قرار است با جوشاندن شیر از بین بروند، با به کارگیری آب نمک غلیظ در مراحل تولید، نگهداری و مصرف، بهطور کامل از بین رفته و استریل میشود. روستای لیقوان در عرصهی تولیدات لبنی بهویژه پنیر، جایگاه ویژهای به خود اختصاص داده است و لقب پایتخت پنیر ایران را دارد؛ این پنیر برای اولین بار در دورهی قاجاریه تولید شده است.

اما هر چه از خود سؤال کرد که چرا این همه سال بدون دوست مانده است، نتوانست چیزی به یاد آورد. اگر برای ماندن در گرگان تمایل دارید و دوست دارید یک شب بیشتر در این محدوده بمانید، بهتر است که قبل از تاریک شدن هوا به فکر یک سقف بالای سرتان باشید! در واقع از ویژگی آبگرم لاویج باید به گوگرد موجود در آب آن اشاره کرد. برای اینکه بتوانید به لاویج برسید باید از طریق جاده هراز-آمل به شهرستان چمستان بروید، سپس از سمت غرب شهرستان به سمت تابلو لاویج یا جنگل کشپل حرکت کنید. مسیر پیاده روی در جنگل سرپوش تنگه، یکی از بهترین مسیرهای پیاده روی در تمام ایران به حساب میآید.

سالها پیش یعنی در سال ۱۳۴۶ برای تأمین آب آشامیدنی اهالی تهران، سدی عظیم و بتنی به نام لتیان در مسیر رودخانه جاجرود بنا شد. خوشبختانه امکانات بهداشتی و مناسبی برای استفاده از آبگرمهای لاویج تهیه شده است و از این رو شما میتوانید با خیال راحت برای استفاده از آنها به این روستا سفر کنید. اما در این روستا جاذبههای دیگری نیز وجود دارد که شما را تشویق به سفر به این منطقه میکند.

در گذشته نام این روستا «وان» بوده است که به مرور زمان به «لوان» و بعدها به لیقوان تغییر کرده است. در دل جنگلهای جذاب لاویج، آبشار معروفی به نام آبشار حرام او قرار گرفته است که حدود ۱۵ متر ارتفاع دارد. هزینه اقامت آن در فصلهای مختلف متفاوت است، اما به طور معمول از شبی ۱۰۰ هزار تومان برای یک اتاق ۲ تخته آغاز میشود. آبگرم این مجتمعها از دل زمین میجوشد و گفته میشود که بسیاری از بیماریهای مختلف مانند بیماریهای پوستی و قارچی، مشکلات درد مفاصل و رماتیسم، گرفتگی عضلات و ماهیچهها، مشکلات عصبی-روانی و …

از لیقوان تا آبگرم ایسیسو، از راه رودخانه با پای پیاده سه ساعت و از جادهای که از روستای سفیده خوان یا اسپر خون میگذرد با اتومیبل حدود ۳۰ دقیقه راه است. دیزی یا آبگوشت مخصوص لیقوان (پیتی)، یارما شورباسی، اوماج آشی و قورما نیز از جمله غذاهای محلی این روستا است. صنایعدستی مردمان لیقوان نیز شامل ظروف سفالین معروف به لیقوان قابی، لباسهای نمدی مردانه یا شال پالتار، لباسهای چیندار و مخمل زنانه یا یل تومان، لباسهای محلی زنانه یا کوینح، جورابهای پشمی زنانه، جورابهای پشمی مردانه، چاروق، جلیقه، شال، کلاه نمدی، قالی، قالیچه، فرش، تابلو فرشهای نفیس، جاجیم و گلیم هستند.

در زبان محلی مردمان این منطقه به لیقوان «لوان» یا «لیوان» گفته میشود و به معنی آبهای گرمی است که از دامنهی سهند و از آثار آتشفشانی جاری میشوند. پل هایی که هر یک روایتی تاریخی برای خود دارند و شکوه و عظمت این شهر باستانی را به نمایش گذاشته اند دیگر نمی توانند خود را در آب نظاره کنند و از دیدن بازتاب زیبایی هایشان لذت ببرند. تمام این همسایگان که خود جلوههای نابی از طبیعت بکر و سرزندگی و شکوه و حیات هستند، سبب شدهاند که دشت لار آب و هوا و ویژگیهای خاصی پیدا کند و بتواند به عنوان یک پارک ملی شناخته شود.

چطور به لاویج برویم؟ چطوری به روستای لیقوان برویم؟ سنگدانههای درشت و به طور کلی سنگدانهها، درصد زیادی از ترکیب بتن را به خود اختصاص میدهند. بیشتر این استخرهای حوضچههایی دارند که تا حدود ۲۰ نفر همزمان را درخود جای میدهند. در واقع از چندین سال پیش که بوم گردی در ایران رونق گرفت و همگانیتر شد، این روستاها بیشتر در معرض توجه گردشگران قرار گرفتند. برای رسیدن به لیقوان، باید جادهی ارتباطی تبریز – لیقوان را که از دروازه تهران تبریز شروع میشود در پیش بگیرید.

این مکان که جزو میراث ملی لیقوان به شمار میرود؛ متأسفانه مورد دستبرد و غارت سارقان میراث فرهنگی قرار داشته است. این خانه در سال ۱۳۸۲ به ثبت ملی رسیده است. ارتفاع این منطقه حدود ۲۵۰۰ متر از سطح دریاست و جنگلهای زیبای آن یکی از جذابترین چیزهایی است که در سفر به لاویج از نزدیک خواهید دید. بهتر است تا با دیدن دیگر بخشهای گردشگری آن سفر خود را مفیدتر کنید.

بیاییم با خدا باوری ،آخرتمان را که از متن دنیا می گذرد بر اساس واقع بینی، تأمل ومنطق ،هر چه بهتر بسازیم . علاوه بر این، کشور ترکمنستان نیز بهدلیل وابستگی به کشاورزی و دامپروری، نیاز مبرمی به این رودخانه دارد. توسعه اين سه بخش منوط به وفور آب است، طوريکه خشکساليهاى متواتر سالهای پسین زيانهاي بيشماري را به بخشهاي مختلف زنده گي مردم افغانستان وارد کرده و اين کشور را از لحاظ اقتصادي و زيست محيطي شديداً متاثر ساخته است.

از این لحاظ، این عادلانه نیست که کشور ترکمنستان با داشتن یک چهارم مساحت و یک پانزدهم جمعیت ایران(کمی بیش از ۵میلیون و ۶۰۰ هزار نفر)، تا کنون به میزانی مساوی از آب های مشترک رودخانه اترک بهره برداری کرده است و همچنان نیز انتظار دارد مطابق قراردادهای استعماری زمان تزارها این روند ادامه داشته باشد. اگر هم از سمت جاده چالوس بخواهید بروید باید به سمت شهرستان نور رفته و از آنجا به سمت لاویج حرکت کنید که در فاصله ۲۵ کیلومتری نور قرار گرفته است. مسیر دسترسی به روستای آهار در جاده لشکرک بسمت فشم قرار دارد.

در این مسیر بعد از گذر از شهر باسمنج و روستاهای هروی یا هربی و بیروق یا بره به لیقوان خواهید رسید. این پارک در آخر هفته ها خیلی شلوغه و پیشنهادم اینه که در وسط هفته مراجعه کنید، برای رفتن به پارک هم می تونید از ورودی حکیم یا همت وارد بشید که در هر دو طرف پارکینگ وجود داره که با پرداخت ورودی میتنونین ماشینتون رو پارک کنید. بنابر منابع مکتوب، بنا متعلق به دوران فتحعلی شاه قاجار می باشد که اصـل آن از بیرون 8 ضلعی و از داخل مربع شکل است و با طول و عرض چهار متر مربع.

این پل سنگی که قدمت آن به دوران قاجار میرسد روی رودخانهی لیقوان احداث شده و راه ارتباطی بین منطقه «تولسر» و لیقوان بوده است و نامش را از بانی خود به نام حاج سالار گرفته است. خانهی تاریخی لیقوان متعلق به احتشام ارباب این روستا است که به داش عمارت نیز معروف است و قدمت آن به دوران قاجار و پهلوی میرسد. دیدن آنها تنها میتواند تصویر ذهنی که از بهشت داشتهایم را به واقعیت تبدیل کند. در این روستا خانههای بومی زیادی وجود دارد که به راحتی میتوانید آنها را اجاره کنید و به صورت خانوادگی نیز از آنها بهره ببرید.

این پل معلق تحمل بار به صورت هم زمان با ظرفیت 200 نفر را دارد. این روستا در درهای باصفا و در دامنهی کوه سهند جای گرفته است و همواره تحت تأثیر اقلیم سردسیری سهند قرار دارد. آبشار آب سفید نیز در این ناحیه از رشته کوه زاگرس قرار دارد منطقه قالی کوه پناهگاه حیوانات وحشی بسیاری است . در لاویج ۴ مجتمع آبگرم به نامهای آبگرم فیل سنگ، آبگرم بی بن او، آبگرم ایران زمین و مجتمع مرکزی آبگرم لاویج قرار دارد. پنیر لیقوان به چند دلیل خوشمزه است؛ دلیل اول چرای دام در طبیعت بینظیر این منطقه است؛ چنانچه چرای بیش صد هزار رأس گوسفند از چمنزارهای سرسبز دامنههای سهند و نیز نوشیدن آبهای گوارا و معدنی جوشیده از دل کوهها، عطر و طعمی منحصربهفرد داشته و در طول سالیان دراز طرفداران خاص خود را پیدا کرده است.

همان طور که خواندید پنیر لیقوان از تولیدات معروف این روستا است؛ در ادامه با طرز تهیهی این پنیر آشنا میشوید. شیخ محمد جواد فریدنی فرزند علی اصغر ، فقیه و استاد معروف که پس از تحصیل در نجف اشرف به درجه اجتهاد رسید و در حوزه علمیه اصفهان در ادبیات و سطح و فقه و اصول تدریس می کرد . این رودخانه جزو پنج رودخانه طولانی کشور است که از کوههای هزار مسجد روستای عمارت در شهرستان قوچان سرچشمه گرفته و در طول مسیر پس از گذر از دشتهای قوچان، فاروج، شیروان و بجنورد وارد خاک جمهوری ترکمنستان شده و به دریای کاسپین میریزد.

دیدگاهتان را بنویسید